Zmiany klimatu trzeba uznać za globalny stan zagrożenia zdrowia. Taki apel płynie z nowego raportu Lancet Countdown, opublikowanego 28 października 2026 r. To dziesiąty taki raport. Przygotowało go 146 ekspertów z 71 instytucji, którzy śledzą 54 wskaźniki.
Najmocniejsza liczba dotyczy upałów. W 2023 r. z powodu wysokich temperatur zmarło na świecie około 710 tys. osób. Według autorów około 71,5% tych zgonów można przypisać zmianom klimatu. W latach 2016–2023 średnio rocznie umierało z powodu upału ok. 540,8 tys. osób, a udział zmian klimatu wzrósł do 68% (w latach 2006–2015 było to 55%).
Upał kosztuje też gospodarkę. Raport szacuje, że w 2025 r. utracona wydajność pracy z powodu upałów kosztowała ok. 1,07 bln dolarów. Najbardziej cierpią branże, w których pracuje się fizycznie na zewnątrz: rolnictwo i budownictwo.
Autorzy krytykują też sektor paliw kopalnych. Według raportu 100 największych firm naftowo-gazowych jest na drodze, by w 2040 r. wydobywać o 150% więcej paliw, niż pozwala ścieżka ograniczenia ocieplenia do 1,5°C. Dyrektorka Lancet Countdown Marina Romanello mówi, że te liczby wskazują na „wyraźny stan zagrożenia”.
Osobny raport europejski Lancet Countdown pokazuje, że w Europie liczba zgonów związanych z upałem rośnie niemal we wszystkich regionach. W 2024 r. oszacowano ją na ok. 62 tys. Polska jest jednym z czterech krajów, dla których przygotowano szczegółowe dane regionalne.
Co to znaczy dla Ciebie
Dla rodzin to przypomnienie, że upał to sprawa zdrowia, a nie tylko pogody. Najbardziej narażeni są seniorzy, małe dzieci, kobiety w ciąży i osoby przewlekle chore. Dla pracowników budowlanych, ogrodników, kierowców i magazynierów – a w tych zawodach pracuje wielu Polaków w UK – coraz gorętsze lata oznaczają większe ryzyko udaru cieplnego i odwodnienia.
Dla małych firm to koszt: wolniejsza praca w upały, przerwy, absencje i dodatkowe wyposażenie. Pracodawca w UK ma obowiązek ocenić ryzyko dla zdrowia pracowników, także przy wysokiej temperaturze.
Nasza ocena
Raport nie zmienia prawa z dnia na dzień. Ale takie dane trafiają do rządów przed szczytem klimatycznym COP31 i wpływają na przepisy oraz wymogi ESG. Uważamy, że firmy, które już teraz zaplanują pracę w upały, zapłacą mniej niż te, które zaczną działać dopiero przy kolejnej fali gorąca.
Co warto zrobić
- Śledź ostrzeżenia zdrowotne przed upałem UKHSA i Met Office: Heat-Health Alerts na GOV.UK.
- Jeśli masz firmę, sprawdź wytyczne HSE o pracy w wysokiej temperaturze i dopisz je do oceny ryzyka: HSE – temperatura w pracy.
- Zaplanuj na lato zmianę godzin pracy na zewnątrz, cień, wodę i przerwy.
- Pełne wyniki: raport Lancet Countdown 2026.
Źródła: Lancet Countdown, raport 2026 (28.10.2026); Lancet Countdown Europe, raport 2026; ScienceAlert (28.10.2026).
Analizujemy merytoryczne sprostowania i stanowiska. Zmiany istotnych faktów oznaczamy w publikacjach.
Napisz do redakcji →
