Bitcoin ma 18 lat. Dziewięć stron, które miały pozbyć się pośredników

31 października 2008 r., piątek, 14:10 czasu nowojorskiego. Na niszowej liście mailowej o kryptografii pojawia się dziewięciostronicowy dokument podpisany „Satoshi Nakamoto”: „Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Dziś mija dokładnie 18 lat.

Pieniądz bez pośrednika

Pomysł był prosty do opisania i trudny do zrobienia: przelew pieniędzy z rąk do rąk przez internet, bez banku w środku. Problemem było tzw. podwójne wydanie – cyfrową monetę można skopiować i zapłacić nią dwa razy. Banki rozwiązywały to, prowadząc własne księgi. Satoshi zaproponował jedną, publiczną księgę, którą prowadzą wspólnie tysiące komputerów, a zmiany zatwierdza dowód wykonanej pracy (proof-of-work).

Ciekawostka: w dokumencie nie pada ani słowo „blockchain”, ani „kryptowaluta”. Nie ma w nim też słynnego limitu 21 mln monet – tę liczbę zapisano dopiero w kodzie programu.

Dlaczego wtedy

Jesień 2008 r. to szczyt kryzysu finansowego: upadek Lehman Brothers i ratowanie banków pieniędzmi podatników. 3 stycznia 2009 r. Satoshi uruchomił pierwszy blok sieci (tzw. blok genezy) i zapisał w nim tytuł z londyńskiego „The Times”: „Chancellor on brink of second bailout for banks” – kanclerz skarbu bliski drugiego ratowania banków. Dla wielu to do dziś najkrótszy manifest bitcoina.

Bitcoin po 18 latach

• Sieć działa nieprzerwanie od 2009 r. Według danych zebranych przez portal bitcoin.pl (stan na 30.10.2026) w obiegu jest ponad 20,1 mln BTC, czyli ok. 95,7% limitu, a kurs wynosił ok. 77,6 tys. dolarów (CoinGecko).
• Pośrednicy wrócili, tylko innymi drzwiami. Większość ludzi kupuje bitcoiny na giełdach i trzyma je u nich. Rocznica wypada dwa dni po kradzieży ok. 6,3 mld dolarów z portfeli giełdy Binance – według TRM Labs, cytowanego przez bitcoin.pl, największej w historii. Napastnik nie złamał bitcoina, tylko zabezpieczenia pośrednika.
• Przyszły regulacje. Od 8 października 2025 r. klienci detaliczni w Wielkiej Brytanii mogą kupować kryptowalutowe ETN-y notowane na giełdzie zatwierdzonej przez FCA. 30 czerwca 2026 r. FCA opublikowała ostateczne przepisy dla rynku kryptoaktywów: wnioski o zezwolenie można składać od 30 września 2026 r., a nowy reżim zacznie obowiązywać 25 października 2027 r.

Co to znaczy dla Polaka w UK

• Produkty kryptowalutowe nie są objęte gwarancjami FSCS – jeśli giełda lub emitent upadnie, nikt nie zwróci pieniędzy.
• Sprawdzaj, czy firma jest w rejestrze FCA. Oszuści często podszywają się pod „okazje” z bitcoinem, zwłaszcza w mediach społecznościowych.
• Zyski z kryptowalut w UK mogą podlegać podatkowi od zysków kapitałowych (Capital Gains Tax) – szczegóły na stronie HMRC.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą inwestycyjną.

Źródła: S. Nakamoto, „Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” (2008); The Block – Bitcoin white paper: 10 years and 10 facts; Cointelegraph – blok genezy; bitcoin.pl – 18 lat whitepapera bitcoina (31.10.2026); FCA – dostęp do krypto ETN; Latham & Watkins – przepisy FCA 2026.