Dzieci przy powrocie z UK: szkoła w Polsce, dokumenty, 800 plus i zgoda drugiego rodzica
Redaktor naczelnyMariusz Gabriel B.
DziennikarkaAgnieszka Natalia B.
Część 6 z 12. Dla dziecka powrót to często przeprowadzka do kraju, który zna tylko z wakacji. Dobra wiadomość: polska szkoła musi je przyjąć i ma obowiązek pomóc mu w nauce.
Najpierw zgoda drugiego rodzica
To najważniejsza zasada tej części. W żadnej części UK nie wolno wywieźć dziecka na stałe za granicę bez pisemnej zgody drugiego rodzica, który ma władzę rodzicielską (parental responsibility), albo bez zgody sądu. Taki wyjazd może być uznany za uprowadzenie dziecka. Polski sąd na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r. może wtedy nakazać powrót dziecka do UK. Kolejność jest jedna: najpierw zgoda albo orzeczenie sądu, dopiero potem bilety.
Więcej o sprawach rodzinnych piszemy w tekście Dziecko nie chce widywać rodzica – wyrok TK a rodziny w UK.
Dokumenty dziecka urodzonego w UK
- brytyjski akt urodzenia trzeba wpisać do polskiego rejestru, czyli zrobić transkrypcję w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w Polsce. Bez niej dziecko nie dostanie numeru PESEL, dowodu osobistego ani polskiego paszportu;
- potrzebne będzie tłumaczenie aktu przez tłumacza przysięgłego. Zapytaj w urzędzie, czy chce też apostille;
- transkrypcję możesz załatwić jeszcze w UK, przez konsulat RP – to oszczędza czas po przyjeździe;
- zabierz brytyjski paszport dziecka, jeśli je ma, oraz Red Book albo inną dokumentację szczepień.
Szkoła w Polsce
Każde dziecko w wieku szkolnym ma prawo do nauki w szkole podstawowej w swoim rejonie, także w trakcie roku szkolnego. Świadectw z UK nie trzeba nostryfikować. Dyrektor przyjmuje dziecko na podstawie dokumentów z brytyjskiej szkoły – zabierz school reports z ostatnich lat. Jeśli ich brakuje, szkoła sama sprawdzi, do której klasy dziecko powinno trafić.
Uwaga na klasę. W UK dzieci zaczynają szkołę wcześniej niż w Polsce – w Anglii i Walii już w wieku 4–5 lat – a Szkocja i Irlandia Północna mają własne systemy. Numer klasy w UK nie pokrywa się więc z polskim: liczy się wiek dziecka i to, czego już się nauczyło. Porozmawiaj o tym z dyrektorem przed zapisem.
Pomoc w nauce, która należy się dziecku
- bezpłatne dodatkowe lekcje polskiego – co najmniej 2 godziny lekcyjne tygodniowo, aż dziecko opanuje język;
- zajęcia wyrównawcze z przedmiotów przez 12 miesięcy, jeśli nauczyciel uzna to za potrzebne;
- w niektórych gminach oddziały przygotowawcze dla dzieci, które słabo znają polski;
- dostosowane warunki na egzaminie ósmoklasisty i maturze.
O tę pomoc trzeba czasem poprosić. Złóż wniosek do dyrektora na piśmie i zachowaj kopię.
Pieniądze na dziecko
- Child Benefit i inne brytyjskie świadczenia na dziecko zwykle kończą się po wyjeździe na stałe. Zgłoś wyjazd do HMRC i DWP z wyprzedzeniem, żeby nie musieć potem oddawać nadpłaty;
- w Polsce możesz złożyć wniosek o 800 plus do ZUS – online przez PUE/eZUS, bankowość internetową albo aplikację mObywatel.
O szczepieniach i opiece zdrowotnej dla dzieci piszemy w części o zdrowiu.
Potrzebujesz pomocy? Napisz albo zadzwoń – odpowiadamy po polsku.
Bezpłatna ocena Twojej sytuacji
Pierwsza godzina bezpłatnie, potem 25 GBP za godzinę – w tej cenie przygotowanie formularzy. Możliwa reprezentacja. Usługę świadczy dział administracyjno-prawny THE BUSINESS TIME wraz z SAVANNAH AND GABRIEL SAVE THE CHILDREN & PROTECTION CHILDREN’S RIGHTS IN SCOTLAND FOUND. LTD (Companies House SC561605).
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Stan na 1 listopada 2026 r. Źródła: GOV.UK, Komisja Europejska (kontrola gotówki), podatki.gov.pl.
