Aktualizacja: 25.10.2026, godz. 14:09. Szczegóły rząd ma podać w budżecie 28 października.
Red. Agnes B.
THE BUSINESS TIME
Rząd zmienia zasady, według których ocenia publiczne inwestycje – drogi, transport, mieszkania czy szkolenia. Premier Andy Burnham i kanclerz John Healey ogłosili 22 października reformę tzw. Green Book, czyli oficjalnego podręcznika Ministerstwa Skarbu do oceny wydatków publicznych. Pakiet zmian ma zostać przedstawiony w budżecie 28 października.
Fakty – co ogłosił rząd
- Inwestycje oceniane razem, a nie osobno. Dziś projekty, np. mieszkaniowe i transportowe, ocenia się oddzielnie, przez co łączne korzyści dla danego miejsca mogą być pomijane lub zaniżane.
- Plany oparte na lokalnej gospodarce. Nowe wytyczne mają pomóc samorządom i władzom regionalnym przygotować plany inwestycji na podstawie szczegółowego obrazu lokalnej gospodarki i barier wzrostu.
- Problemy, które się nakładają – np. niskie zatrudnienie i brak wykwalifikowanych pracowników – mają być rozwiązywane wspólnymi inwestycjami.
- No10 North (biuro premiera na północy Anglii) ma pomagać wszystkim regionom, także tym bez burmistrzów, przygotować wnioski na równych zasadach.
- Niższa stopa dyskontowa: z 3,5% do 3%. Zmianę zapowiedział kanclerz we wrześniu. Dzięki niej długoterminowe korzyści z inwestycji będą liczyć się bardziej.
- W budżecie kanclerz ma też przedstawić plan decentralizacji fiskalnej – regiony mają decydować o części wpływów z niektórych podatków krajowych.
Zmiany ogłoszono na spotkaniu z burmistrzami Anglii w No10 North. Poparli je m.in. Claire Ward, burmistrzyni East Midlands i szefowa sieci burmistrzów UK, oraz Eamon O’Brien, przewodniczący Local Government Association.
Co było wcześniej
Luty 2026 – Ministerstwo Skarbu publikuje uzupełniające wytyczne Green Book dotyczące dyskontowania.
Wrzesień 2026 – kanclerz Healey zapowiada obniżenie stopy dyskontowej z 3,5% do 3% – pierwszą taką zmianę od ponad 20 lat.
22 października – premier i kanclerz ogłaszają ocenę inwestycji „według miejsca”.
25 października – TBT opisuje program 285 mln funtów dla regionów (Good Growth).
28 października – budżet: pełny pakiet zmian Green Book i plan decentralizacji fiskalnej.
Co się zmieniło
Do tej pory projekt musiał się „obronić” sam. Teraz liczyć ma się, co razem dadzą różne inwestycje w jednym miejscu. Niższa stopa dyskontowa sprawia, że korzyści odległe w czasie – np. z kolei czy energetyki – w rachunku rządu tracą mniej na wartości. W ocenie TBT to zwykle pomaga dużym, długoterminowym projektom i regionom poza Londynem.
Analiza TBT – wnioski
Green Book brzmi technicznie, ale decyduje o tym, które drogi, linie kolejowe i osiedla powstaną. Zmiana kryteriów może zwiększyć szanse projektów regionalnych na uzyskanie finansowania. Jeśli tak się stanie, pojawi się więcej zleceń dla lokalnych firm budowlanych, transportowych, instalacyjnych i usługowych.
Efekt nie będzie natychmiastowy. Najpierw powstaną nowe plany i wnioski, potem przetargi. Realne zlecenia to raczej perspektywa 2027–2028 niż najbliższych miesięcy.
Ryzyka
Ocena redakcji TBT – nie jest to stanowisko rządu.
| Ryzyko | Kogo dotyczy | Poziom |
|---|---|---|
| Opóźnienia – nowe zasady najpierw wydłużą przygotowanie planów i wniosków | firmy czekające na przetargi samorządowe | ŚREDNI |
| Zmiana kryteriów bez dodatkowych pieniędzy w budżecie | regiony, branża budowlana | ŚREDNI |
| Nierówne przygotowanie samorządów – mniejsze mogą gorzej sobie radzić z nowymi wnioskami | mniejsze miasta i obszary bez burmistrza | NISKI |
Kogo to dotyczy
- Firmy budowlane, remontowe, instalacyjne i transportowe pracujące przy projektach publicznych lub jako podwykonawcy.
- Firmy szkoleniowe i agencje pracy – rząd wprost łączy inwestycje z brakiem kwalifikacji i niskim zatrudnieniem.
- Mieszkańcy regionów poza Londynem – to tam ma trafić więcej inwestycji.
Co to oznacza dla Ciebie
Polska firma w UK: jeśli pracujesz dla samorządów lub dużych wykonawców, w najbliższych latach może pojawić się więcej zleceń w Twoim regionie – zwłaszcza tam, gdzie inwestycje w transport, mieszkania i szkolenia będą planowane razem.
Pracownik: więcej inwestycji w regionach to potencjalnie więcej pracy w budownictwie, transporcie i usługach, ale nie od razu.
Jak się przygotować
- Zarejestruj firmę w bezpłatnym systemie przetargów publicznych Find a Tender i ustaw powiadomienia dla swojej branży i regionu.
- Sprawdź plany inwestycyjne swojego samorządu lub władz regionalnych (combined authority).
- Przygotuj podstawowe dokumenty wymagane w przetargach: ubezpieczenia, polityki BHP, referencje.
Co obserwować dalej
- Budżet 28 października – pełny pakiet zmian Green Book i plan decentralizacji fiskalnej.
- Nowe wytyczne Ministerstwa Skarbu dla samorządów.
- Spotkanie premiera z szefami rządów Szkocji, Walii i Irlandii Północnej na kolejnym posiedzeniu National Economic Council.
Czytaj też: Budżet 28 października: co już wiadomo i jak się przygotować · 285 mln funtów dla regionów Anglii · Burnham rozmawiał z Tuskiem · Wszystkie komunikaty Kancelarii Premiera
Źródła
- Prime Minister’s Office, 10 Downing Street i HM Treasury, GOV.UK – PM puts communities first in government investment rules shake up (22.10.2026) – źródło pierwotne
- HM Treasury – Green Book, wytyczne uzupełniające: dyskontowanie (02.2026) – źródło pierwotne
- Local Transport Today – obniżka stopy dyskontowej z 3,5% do 3% (17.09.2026) – źródło pomocnicze
Komunikat GOV.UK na licencji Open Government Licence v3.0. Tłumaczenie i opracowanie: redakcja THE BUSINESS TIME.
Analizujemy merytoryczne sprostowania i stanowiska. Zmiany istotnych faktów oznaczamy w publikacjach.
Napisz do redakcji →
