Pokolenie Z wychodzi na ulice. Europa na krawędzi
Pokolenie Z wychodzi na ulice. Europa na krawędzi

Od Paryża po Tiranę młodzi ludzie protestują przeciw drogim mieszkaniom, zaniedbanym szkołom i rosnącym kosztom życia. W kilku krajach protesty przerodziły się w zamieszki.
Jesień 2026 roku to w Europie czas buntu najmłodszych. Licealiści, studenci i młodzi pracownicy – pokolenie urodzone mniej więcej między 1997 a 2012 rokiem – wychodzą na ulice w kilkunastu krajach. Powody są podobne: drogie mieszkania, zaniedbane szkoły i uczelnie, wysokie ceny i poczucie, że praca nie daje szans na samodzielne życie.
Gdzie jest najgoręcej
Najpoważniejsza sytuacja jest we Francji, gdzie blokady liceów przerodziły się w zamieszki, grabieże i podpalenia, oraz w Albanii, gdzie od 13 października trwają codzienne starcia z policją w Tiranie. Gwałtowne zamieszki przeszły też przez Mediolan, Turyn i Bolonię. W Hiszpanii protest ma formę miasteczka namiotowego w centrum Madrytu, a w Grecji studenci rozbili namioty na placu Syntagma. Protesty odnotowano także w Belgii i Portugalii.
Dlaczego teraz
Według socjolożki prof. Maríi Silvestre z Uniwersytetu Deusto młodzi Europejczycy mają „silne poczucie niepewności i braku kontroli” nad własną przyszłością (AP). W Hiszpanii płaca minimalna wynosi 1221 euro, a średni czynsz za mieszkanie 80 m² to ok. 1130 euro. We Włoszech inflacja we wrześniu sięgnęła 4,2 proc. W Grecji przeciętne wynagrodzenie stoi w miejscu od 2009 roku.
Co dalej – najważniejsze daty
- 25 października – przedterminowe wybory w Serbii; startuje lista studentów.
- 25 października – w sieci krążą wezwania na marsz „Gen Z” w Londynie; Met Police ocenia, że plakaty są prawdopodobnie wygenerowane przez AI (Wielka Brytania).
- 31 października – demonstracje młodzieży w 21 miastach Niemiec.
- 11 listopada – strajk generalny w Hiszpanii, pierwszy od 14 lat.
- 29 listopada – przedterminowe wybory parlamentarne w Hiszpanii.
Co to znaczy dla Polonii
Jeśli w najbliższych tygodniach podróżujesz do Francji, Włoch, Hiszpanii, Grecji, Albanii lub Serbii – sprawdź komunikaty przed wyjazdem i omijaj zgromadzenia. Praktyczne wskazówki zebraliśmy na stronie Polonia: bezpieczeństwo w podróży.
Stan na 23 października 2026 r. Liczby podajemy za władzami lub agencjami; tam, gdzie różnią się dane władz i organizatorów, podajemy obie wartości.
Sytuacja w krajach
Francja · ZamieszkiBunt licealistów zamienił się w zamieszkiZaczęło się od blokad szkół pod Paryżem. Po czterech tygodniach na ulice wyszło 550 tys. osób, a w Paryżu, Lyonie i Marsylii doszło do grabieży i podpaleń.
Albania · ZamieszkiMinisterstwo edukacji w ogniuStudenci i licealiści dołączyli do ruchu „Flamingo”. Koktajle Mołotowa, armatki wodne i około 300 rannych. Premier Edi Rama nie zamierza ustąpić.
Włochy · ZamieszkiMediolan jak po wojnieGrabieże i podpalenia w centrum Mediolanu, ponad 100 rannych policjantów. Rząd odpowiada dekretem: 500 żołnierzy na ulicach i kary dla rodziców.
Hiszpania · Okupacja placuNamioty na Puerta del SolEksmisja 87-letniej kobiety rozpaliła cały kraj. Ponad 1200 namiotów w centrum Madrytu, przedterminowe wybory i strajk generalny w listopadzie.
Grecja · Starcia i zatrzymaniaNamioty na Syntagmie, zatrzymaniaTysiące uczniów, studentów i nauczycieli w dziewięciu miastach. Po marszu w Atenach doszło do starć, a policja zatrzymała kilkadziesiąt osób.
Serbia · Wygrana studentówStudenci wygrali wyboryStudenci, którzy przez dwa lata protestowali na ulicach, wygrali wybory. Lista Studencka ma ok. 52 proc. głosów, a rządzący od 2012 r. obóz Vučicia uznał porażkę.
Wielka Brytania · CzujnośćWezwania „Gen Z” w sieciPlakaty wzywają na marsz w Londynie 25 października i protesty w Birmingham i Manchesterze. Policja monitoruje sytuację. Przypominamy też zamieszki z 2024 roku i Irlandię Północną.
Niemcy · NA ŻYWO · 31.10Protesty trwają – na żywoDziś, 31 października, „Gen Z regelt” protestuje w ponad 30 miastach, organizatorzy mówią o ponad 160 tys. uczestników. Chodzi o edukację, koszty życia i pobór do wojska. Policja jest w gotowości, organizatorzy odcinają się od przemocy.
Polska · SpokójCisza przed burzą?W Polsce nie ma masowych protestów młodych. Ekspertka ostrzega jednak, że brak protestów nie oznacza braku frustracji.
Polonia · PoradnikBezpieczna podróż – poradnikLecisz do Paryża, Mediolanu, Madrytu albo Tirany? Sprawdź, co zrobić przed wyjazdem i jak się zachować, gdy trafisz na protest.
Chorwacja · SpokójStudenci walczyli o pensjeOkoło 800 studentów nie dostało pieniędzy za wrześniową pracę. Zagrozili protestem – sieć sklepów zapłaciła. Wiosną w Zagrzebiu protestowały dziesiątki tysięcy.
Bośnia i Hercegowina · SpokójMłodzi wymusili dymisjęW lutym po wykolejeniu tramwaju w Sarajewie młodzi wyszli na ulice i doprowadzili do dymisji premiera kantonu. Jesienią jest spokojnie.
Czarnogóra · SpokójStudenci żądają dymisjiPo masakrze na Cetynii studenci blokowali drogi w siedmiu miastach, domagając się dymisji ministrów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Protesty były pokojowe.
Źródła
- AP / Fortune – Europe’s Gen Z takes to the streets
- Onet – To może być koniec Europy, jaką znamy
- Euronews – Albania: unrest escalates
- Wikipedia – 2026 French student protests
Opracowanie: redakcja THE BUSINESS TIME na podstawie wymienionych źródeł. Zdjęcia: Wikimedia Commons, wolne licencje.
Mariusz Gabriel B.