Pokolenie Z – co to jest? Przewodnik dla Polaków w UK: rodziców, firm i samych „Zetek”
„Zetki”, Zoomerzy, iGen – o Pokoleniu Z mówi dziś każdy: szefowie, nauczyciele, politycy i zatroskani rodzice. Wyjaśniamy po ludzku, kim są młodzi urodzeni na przełomie wieków, czego chcą, czego się boją i jak się z nimi dogadać – w domu i w pracy, w Polsce i w Wielkiej Brytanii.
Redaktor naczelnyMariusz Gabriel B.
DziennikarkaAgnieszka B.31.10.2026
Kim jest Pokolenie Z?
To ludzie urodzeni mniej więcej między połową lat 90. a początkiem lat 2010. Najczęściej używa się ram amerykańskiego Pew Research Center: 1997–2012. Inni badacze liczą od 1995 r. – np. Deloitte (1995–2007) czy australijski badacz Mark McCrindle (1995–2009). Dziś to więc ludzie w wieku mniej więcej od 14 do 30 lat.
Według McCrindle na świecie żyje około 2 mld przedstawicieli Pokolenia Z – to ponad jedna piąta ludzkości. To pierwsze pokolenie, które nie pamięta świata bez internetu i smartfona.
Mark McCrindle: badacz, który nazwał Pokolenie Alfa
Australijski badacz społeczny i mówca, szef firmy badawczej McCrindle. To on spopularyzował nazwę „Pokolenie Alfa”, a o Pokoleniu Z mówi pracodawcom i rodzicom na całym świecie.
- dlaczego Zetki są jednocześnie najbardziej cyfrowe i najbardziej zmęczone ekranami,
- czego oczekują od szefa i pracy – poza pensją,
- jak AI zmienia pierwsze lata kariery,
- dlaczego w szkołach brakuje młodych nauczycieli.
Filmy: oficjalny kanał McCrindle na YouTube. Krótkie filmy odtwarzają się w pętli bez dźwięku – kliknij, by włączyć dźwięk.
5 cech, które warto znać
- Cyfrowi od urodzenia. Telefon to dla nich nie gadżet, tylko okno na świat: szkoła, praca, przyjaciele i zakupy w jednym. Uczą się z krótkich filmów, a coraz częściej z AI.
- Ostrożni z pieniędzmi. Dorastali w czasie kryzysów, pandemii i drożyzny. Wolą stabilność niż ryzyko.
- Autentyczność ponad wszystko. Szybko wyczuwają fałsz – u szefa, w reklamie i u polityka.
- Zdrowie psychiczne i granice. Mówią otwarcie o stresie i wypaleniu. Nie chcą żyć tylko pracą.
- Zaangażowani. Klimat, prawa człowieka, uczciwe wybory – w 2025 i 2026 r. to właśnie Zetki wyszły na ulice w Serbii, Grecji, Francji czy Niemczech.
Liczby: co mówią najnowsze badania
Największe coroczne badanie młodych, Deloitte Gen Z and Millennial Survey 2026, objęło 14 384 osoby z Pokolenia Z w 44 krajach:
- 55% odłożyło ważne decyzje – rodzinę, studia czy własną firmę – z powodu pieniędzy,
- 69% mówi, że ceny mieszkań wpływają na to, gdzie i jak pracują,
- 76% chciałoby kiedyś kierować zespołem, ale tylko 6% wskazuje stanowisko kierownicze jako główny cel,
- 44% woli stabilny rozwój niż szybkie awanse (25%),
- 58% odczuwa zmęczenie cyfrowe.
Zetki w pracy – co działa, a co nie
Działa: częsta i konkretna informacja zwrotna, mentoring, jasny cel („po co to robimy”), elastyczność, nowoczesne narzędzia, szacunek.
Nie działa: mikrozarządzanie, „bo zawsze tak robiliśmy”, puste hasła o wartościach, toksyczna atmosfera.
Mity: Zetki nie są leniwe ani roszczeniowe. Chcą pracować inaczej – mądrzej, z sensem i bez wypalenia.
Dla polskich rodziców w Wielkiej Brytanii
- Pytaj, co dziecko ogląda i dlaczego to lubi – zamiast tylko zabraniać.
- Dwa języki i dwie kultury to atut. Zetki z polskich domów w UK często łączą oba światy lepiej niż dorośli.
- W Wielkiej Brytanii obowiązuje Online Safety Act, który nakłada na platformy internetowe obowiązki ochrony dzieci. Warto razem z dzieckiem ustawić prywatność kont.
- Rozmawiaj o pieniądzach: kieszonkowe, pierwsza praca, oszczędzanie. To pokolenie chce wiedzieć.
Dla polskich firm w UK
- Ogłoszenie o pracę pokaż krótko, konkretnie i z widełkami płac.
- Pierwszy tydzień pracy to klucz: opiekun, plan, szybki feedback.
- Komunikuj się krótko – wiadomość, wideo, grafika zamiast długich maili.
Mini słowniczek Zetek
Essa – super, udało się · Rel – „to prawda, mam tak samo” · Cringe – żenada · Slay – świetnie wyglądasz / dałeś radę · POV – „z mojego punktu widzenia”, scenka · NPC – ktoś bez własnego zdania · Flex – chwalenie się · Ghosting – nagłe zerwanie kontaktu bez słowa.
Wywiady, które warto obejrzeć
Nasza opinia
Każde pokolenie słyszało, że jest „gorsze” od poprzedniego. Zetki nie są ani lepsze, ani gorsze – dorastały w innym świecie: z telefonem w ręku, w kryzysach i w drożyźnie. Uważamy, że zamiast na nie narzekać, warto ich słuchać. Szybciej niż starsi widzą fałsz, szybciej uczą się nowych narzędzi i coraz częściej to one wychodzą na ulice, gdy dorośli milczą. Dla polskich rodzin i firm w UK to nie problem, tylko szansa.
Czytaj też w THE BUSINESS TIME
- Pokolenie Z wychodzi na ulice. Europa na krawędzi
- Niemcy: Gen Z Regelt – o co chodzi
- Serbia: studenci wygrali wybory
Źródła: Deloitte – 2026 Gen Z and Millennial Survey; Wikipedia – Generation Z (definicje Pew Research i in.); McCrindle – Gen Z and Gen Alpha; WiseRise – Gen Z, co to jest.
