Brytyjski rząd przedstawił w poniedziałek ostateczne zasady tzw. earned settlement, czyli „zasłużonego” prawa stałego pobytu (indefinite leave to remain, ILR). Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood ogłosiła je w Izbie Gmin. Rano pisaliśmy o zapowiedziach – teraz znamy szczegóły z komunikatu Home Office.
10 lat zamiast pięciu
Według GOV.UK stały pobyt nie będzie już przyznawany niemal automatycznie po pięciu latach. Nowy standard to 10 lat. Krócej poczekają:
- 3 lata – osoby o najwyższych zarobkach (według BBC powyżej 125 140 funtów rocznie) oraz posiadacze wiz Global Talent i Innovator Founder;
- 5 lat – osoby zarabiające ponad 50 270 funtów oraz część pracowników sektora publicznego, np. lekarze, pielęgniarki i nauczyciele;
- 20 lat i więcej – osoby, które złamały przepisy imigracyjne.
Cztery warunki dla wszystkich
Każdy, kto ubiega się o ILR, niezależnie od daty przyjazdu, musi spełnić cztery warunki: czysta karta karna, angielski na wysokim poziomie (odpowiednik A-level z angielskiego jako języka obcego), brak długów wobec państwa oraz udokumentowane, regularne składki National Insurance. BBC dodaje, że wymagany będzie też minimalny dochód 12 571 funtów rocznie, czyli próg, od którego płaci się podatek dochodowy. Pary mogą łączyć dochody – próg dla gospodarstwa to 25 142 funty.
Zwrot w sprawie opiekunów
Największa zmiana wobec konsultacji z listopada 2025 r. dotyczy pracowników opieki. Pierwotnie mieli czekać nawet 15 lat. Teraz ci, którzy przestrzegali warunków wizy i zarabiali co najmniej 25 000 funtów rocznie, dostaną ILR po pięciu latach. Pozostali – według rządu około jednej czwartej – otrzymają nową, pięcioletnią wizę i dopiero po niej będą mogli złożyć wniosek. Podobne zasady obejmą pracowników ochrony zdrowia i edukacji, którzy przyjechali w tym samym okresie.
Rząd szacuje, że ponad 500 tys. osób poczeka dłużej niż pięć lat. Zapewnia, że nikt nie zostanie zmuszony do wyjazdu, a osoby, które już mają ILR, go nie stracą. Bez zmian zostają ścieżki dla rodzin obywateli brytyjskich, posiadaczy BN(O) z Hongkongu i żołnierzy.
Dwie strony sporu
Premier Andy Burnham mówi o systemie opartym na „kontroli i wkładzie”. Mahmood: „Od dziś stały pobyt trzeba zdobyć”. Według BBC konserwatyści nazywają złagodzenie planu wobec opiekunów wycofaniem się rządu i pytają, czy zmiany wprowadzone bez ustawy przetrwają w sądzie. Wcześniej wielu posłów Partii Pracy krytykowało pierwotny plan jako „zmianę zasad w trakcie gry”. Na konsultacje wpłynęło ok. 200 tys. odpowiedzi.
Co to oznacza dla Polaków
Większość Polaków w UK ma status z EU Settlement Scheme. To osobny system, wynikający z umowy o wystąpieniu z UE. Ani komunikat rządu, ani BBC nie zapowiadają zmian w EUSS. Osoby z settled status zachowują swoje prawa.
Nowe zasady dotkną natomiast Polaków, którzy przyjechali po 2020 r. na wizach, np. Skilled Worker, a także ich partnerów spoza EUSS. Dla nich liczą się trzy rzeczy:
- dokumenty dochodu – P60, payslipy i konto HMRC, bo wysokość zarobków skraca lub wydłuża drogę do ILR;
- składki NI – warto sprawdzić historię składek w aplikacji HMRC i wyjaśnić luki;
- długi wobec państwa – nadpłaty świadczeń czy zaległości podatkowe mogą zablokować wniosek.
Polskie firmy sponsorujące pracowników muszą liczyć się z tym, że pensja wpłynie na to, kiedy pracownik dostanie stały pobyt. To może mieć znaczenie przy zatrzymaniu ludzi.
Ważne: szczegółowe przepisy (statement of changes) i zasady przejściowe dopiero zostaną opublikowane. Do tego czasu obowiązują obecne reguły. W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z doradcą imigracyjnym zarejestrowanym w IAA lub z prawnikiem.
Źródła:
Analizujemy merytoryczne sprostowania i stanowiska. Zmiany istotnych faktów oznaczamy w publikacjach.
Napisz do redakcji →
