Prawnicy o wyroku TK w sprawie kar dla rodziców: przełom czy iluzja?

Artykuł · THE BUSINESS TIME newsroom

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 czerwca 2022 r. (sygn. SK 3/20) część rodziców mówiła o przełomie. Rodzic nie powinien płacić za kontakty, które się nie odbyły, jeśli to dziecko samo nie chciało spotkania z drugim rodzicem. Prawnicy rodzinni od początku studzili jednak emocje. Ich spór jest dziś ważny także dla rodzin, które wracają z UK do Polski, bo po powrocie sprawy o kontakty trafiają do polskich sądów.

„Iluzja”: wszystko zależy od biegłych

Prawniczka Anna Siedlecka w rozmowie z Interią nazwała orzeczenie iluzją. Jej zdaniem sąd i tak przekaże ocenę woli dziecka biegłym z opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów (OZSS), a ich praktyka się nie zmieniła. Zwracała uwagę, że sądy rzadko wysłuchują dziecka w obecności psychologa, a wznowienie spraw rodziców już ukaranych jest długie i kosztowne. Przypominała też o skali kar: od 200 zł do 5 tys. zł za jedno niezrealizowane spotkanie.

„Dziecko w centrum”, ale system kuleje

Radczyni prawna Małgorzata Sokołowska ocenia wyrok jako dobry kierunek, bo stawia dziecko w centrum i każe sądowi sprawdzić, skąd bierze się jego odmowa. Problem widzi wcześniej: kontakty bywają ustalane po powierzchownej diagnozie rodziny i nie pasują do potrzeb dziecka. Zwraca też uwagę na drugą stronę sporu. Zdarzają się rodzice, którzy domagają się kar, choć sami latami nie widywali dziecka.

Obawy i nadzieje

Podobnie dzielili się prawnicy pytani przez Prawo.pl. Radczyni prawna Aleksandra Ejsmont obawiała się dłuższych postępowań, większego obciążenia biegłych i tego, że ciężar decyzji spadnie na dzieci. Adwokatka Danuta Wawrowska oceniła wyrok pozytywnie, bo przymus finansowy bywa bezowocny, ale podkreślała, że czasem to rodzic manipuluje dzieckiem. Adwokatka Patrycja Kasica mówiła o końcu automatyzmu kar i o tym, że nie każdy sąd jest przygotowany do rozmowy z dzieckiem.

Co to znaczy dla rodzin z UK

Dopóki dziecko mieszka na stałe w Anglii, Walii, Szkocji czy Irlandii Północnej, o kontaktach decyduje sąd brytyjski według swoich przepisów. Polski wyrok TK zaczyna mieć znaczenie, gdy dziecko zamieszka w Polsce. Dlatego przed powrotem warto mieć jasno ustalone kontakty z rodzicem, który zostaje w UK, najlepiej w porozumieniu albo w orzeczeniu sądu.

Szerzej o samym wyroku i o zasadach w UK piszemy w artykule Dziecko nie chce widywać rodzica. Co wyrok TK oznacza dla rodzin w UK. Wszystkie teksty na ten temat zbieramy na stronie Kontakty z dzieckiem.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Opinie prawników za: Interia (I. Brachacz, czerwiec 2022), Prawo.pl (P. Rojek-Socha, 23.06.2022). Stan na 1 listopada 2026 r.